با فلسفه پسانداز ژاپنی کاکیبو، سال ۱۴۰۴ را با سلامت و آرامش بگذرانید
خانم هانی موتوکو (Hani Motoko) که بسیاری او را نخستین زن روزنامهنگار ژاپنی میشناسند، سال ۱۹۰۴ تصمیم گرفت روشی برای مدیریت مالی و بودجهبندی هزینههای خانواده ابداع کند.
او هنگام طراحی این سیستم، دو نکته را مد نظر داشت:
نخست اینکه میخواست برنامهاش، ساده باشد
و دوم به اجرایی و کاربردی بودن برنامهاش میاندیشید.
او نام روش مدیریت مالی و بودجهبندی خود «کاکیبو» یا «کاکبو» (Kakeibo) گذاشت و اساساً آن را برای بانوان خانهدار طراحی کرد تا بتوانند هزینههای خانگی خود را پیگیری کنند، از عادات خرج کردن خود آگاهتر شوند، جلوی هزینهکردهای بیهوده را بگیرند و بتوانند پول بیشتری پسانداز کنند.
در این مقاله تصمیم داریم در مورد کاکیبو و شیوه استفاده از آن برای مدیریت مالی و جلوگیری از هدررفت پول صحبت کنیم و در پایان در کنار هم یاد بگیریم که با این روش، پول بیشتری پسانداز کنیم.
کاکیبو (Kakeibo) چیست؟
آشنایی با تکنیک مدیریت مالی و پسانداز ژاپنی
پیش از اینکه با مفهوم فلسفهی کاکیبو آشنا شویم و شیوهی بهکارگیری آن در زندگی روزمره را بیان کنیم، بد نیست که ابتدا به معنای لغوی واژهی کاکیبو بپردازیم.
این واژه از سه بخش «کا»، «کی» و «بو» تشکیل شده که به ترتیب، به معنای «خانه یا خانواده»، «حساب یا محاسبه» و «دفتر یا کتاب» هستند. در واقع واژهی کاکیبو به معنای «دفتر حساب خانواده» است.
کاکیبو، تکنیکی برای سروسامان دادن به وضعیت مالی خانواده است و یک نظام و سیستم ساده برای بودجهبندی خانواده به شمار میرود. یکی از تعاریفی که میتوان برای کاکیبو در نظر گرفت، «بودجهبندی آهسته» است؛ زیرا تمام کوشش خود را به کار میگیرد تا سرعت مدیریت امور مالی و خرج و دخل را کاهش دهد.
اساس و بنیاد تکنیک کاکیبو، ثبت درآمدها، هزینهها و تفکر عمیق دربارهی شیوهی خرج کردن و پسانداز منابع مالی است.
برخی افراد این پرسش را مطرح میکنند که کاکیبو اصلاً تکنیک خاص و ویژهای نیست؛ ما چندین و چند سال است که درآمدها و هزینههایمان را یادداشت میکنیم.
روش ما چه تفاوتی با کاکیبو دارد؟ تفاوت بنیادین کاکیبو با یک دفتر سادهی نوشتن مخارج در این است که با روش کاکیبو میتوان به عادتهای مالی پی برد و آنها را اصلاح کرد.
در گذشته روش کاکیبو، روشی بود که فقط روی کاغذ اجرا میشد؛ ولی امروزه دیگر اصراری بر اجرا و نوشتن آن بر صفحههای کاغذ نیست و میتوان در فایلهای اکسل و ورد هم دخل و خرجهای ماهانه را نوشت.
کاکیبو؛ رویکردی هوشیارانه برای آگاهانه خرج کردن پول
ممکن است تاکنون این پرسش در ذهنتان نقش بسته باشد که فرق کاکیبو با سایر روشهای بودجهبندی و ساماندهی مالی چیست؟
در پاسخ باید بگوییم که در کاکیبو، توجه ما به درونمان است؛ یعنی میخواهیم عادتهای مالی خود را بکاویم و ببینیم که چه انگیزههایی ما را به سوی خرج کردن بیدلیل و بیرویهی پولمان سوق میدهد.
کاکیبو، فلسفهای است که از ما میخواهد بیشتر در مورد شیوهی هزینه کردنمان فکر کنیم و ارتباطهای عاطفیای که ما را به سمت خرج کردن پول هدایت میکند، بشناسیم.
اگر میخواهید کاکیبو را بهتر درک کنید، سه مرحلهی زیر میتوانند شما را بهخوبی با فرایند کاکبو (تلفظ دیگری برای کاکیبو) آشنا کنند:
- برنامهریزی: در فرایند برنامهریزی بودجه، لازم است خیلی دقیق بنویسید که چگونه میخواهید بودجهای که این ماه در اختیارتان قرار میگیرد را خرج کنید. در این مرحله از کاکیبو باید بودجهی خود را به چند دستهی نیازها، خواستهها و موارد اضطراری تقسیمبندی کنید.
- خرج کردن: در گام بعدی باید در مورد خریدهایی که انجام دادهاید، فکر کنید و هر کدام از مخارج خود را در دستهای معین قرار دهید. با همین کار ساده متوجه خواهید شد که آیا طبق برنامهریزی خرج کردهاید یا کنترل مخارج از دستتان خارج شده و چیزهایی خریدهاید که خارج از مواردی بوده که با خودتان قرار گذاشته بودید که خریداری کنید.
- بازنگری: اکنون زمان آن رسیده است که مواردی که در بخش برنامهریزی نوشته بودید را با مخارجی که انجام دادهاید مقایسه کنید تا به شیوهی خرج کردنتان در ماهی که گذشته پی ببرید. همچنین از روی شیوهی خرج کردن خود میتوانید بفهمید که به کدام بُعد از ابعاد زندگیتان، بیش از ابعاد دیگر اهمیت میدهید.
تقسیمبندی مخارج به چهار دستهی کلی در سیستم مالی کاکیبو
اگر میخواهید سیستم مالی کاکیبو را در زندگی خود پیادهسازی کنید، بهتر است دو دفترچه برای خود تهیه کنید. یک دفتر را به چهار دستهی کلی مخارج اختصاص دهید و در خانه یا محل کارتان نگه دارید. یک دفترچه دیگر هم همیشه همراهتان است و همهی هزینههایی که دارید را درون آن مینویسید.
توجه داشته باشید که هزینههایی که در دفترچهی دوم ثبت کردهاید، باید درون دفترچهی اصلی و زیر هر کدام از چهار دستهی مورد بحث نوشته شود.
همین نوشتنهای ساده، احساس مسئولیت بیشتری نسبت به شیوهی خرج کردن در فرد پدید میآورد. در ادامه چهار دستهی اصلی مخارج را دقیقتر با هم بررسی میکنیم:
◀ ۱. نیازها
وقتی صحبت از نیازها میشود، باید تمرکز خود را بر ضروریات زندگی بگذاریم؛ یعنی دقیقاً همان چیزهایی که نمیتوان بدون آنها زندگی را گذراند. مواد غذایی، هزینههای پزشکی و درمانی، هزینهی موبایل، قبوض منزل، کرایهی منزل، اقساط و هزینههایی که روزانه برای حمل و نقل میپردازیم، همگی ضروریات زندگی ما هستند و بیچون و چرا باید پرداخت شوند.
این موارد، معمولاً بخش قابل توجهی از درآمد ما را به خود اختصاص میدهند و باید تلاشمان را بکنیم که نیازهای خود را بهخوبی برطرف کنید تا بتوانید یک زندگی سالم داشته باشیم.
◀ ۲. خواستهها
دومین دسته از هزینههایی که باید در دفتر مخصوص کاکیبو بنویسیم، «خواستهها» نام دارند. لباس خریدنهای غیرضروری، کافهنشینی، مسافرت، گوشی جدید خریدن، ماشین عوض کردن و غذا خوردن در رستوران، جزو خواستههای ما محسوب میشوند و ویژگی مشترک همهشان این است که امکان لذت بردن بیشتر از زندگی را فراهم میکنند.
در واقع خواستههای ما، هزینههایی هستند که لزوماً جزو ضروریات نیستند و به بقا ربطی ندارند؛ اما میزان رضایت ما از زندگی را به میزان قابل توجهی افزایش میدهند.
◀ ۳. فرهنگ
منظور از هزینههای بخش فرهنگ، هزینههایی هستند که امکان تجربیات فرهنگی را برای ما فراهم میکنند و به ما این فرصت را میدهند که از زندگی غنیتر و پربارتری را تجربه کنیم. هزینههای خرید کتاب، رفتن به سینما، موزه و تئاتر، جزو هزینههای فرهنگی به شمار میروند و سبب میشوند که زندگی معنادارتری در این جهان داشته باشیم و رضایت و خشنودی بیشتری را تجربه کنیم.
◀ ۴. هزینههای غیرمنتظره
هزینههای غیرمنتظره، چهارمین دسته از هزینههایی است که ما باید در دفتر حساب خانواده بنویسیم.
سوال این است که هزینههای غیرمنتظره، چه هزینههایی هستند؟ فرض کنید در خانه نشستهاید و ناگهان برق میرود. پس از دو ساعت که دوباره برق میآید، متوجه میشوید که آب از فریزر به درون آشپزخانه آمده است. در فریزر را که باز میکنید، متوجه میشوید که فریزر خراب شده است!!
شما اصلاً فکرش را نمیکردید که قرار است یخچال خانهتان نیاز به تعمیر پیدا کند؛ ولی این اتفاق افتاده است و ناچارید تعمیرکار بیاورید و برای تعمیر یخچال هزینه کنید.
این خودش نوعی هزینه غیرمنتظره است. تصور کنید که شخصی به دلیل درد ناگهانی در یکی از اعضای بدنش به پزشک مراجعه کند و متوجه شود که باید یک جراحی اضطراری انجام دهد. این هم نوعی هزینهی غیرمترقبه محسوب میشود.
اگر عینک میزنید، احتمالاً شکستن ناگهانی عینک را تجربه کردهاید و میدانید که باید فوری و بیدرنگ، عینک بخرید تا بتوانید کارهای روزمرهتان را پیش ببرید. عینک خرید اضطراری هم نوعی هزینهی غیرمنتظره به حساب میآید.
چگونه میتوانیم فلسفهی کاکیبو را در زندگی خود پیاده کنیم؟ (پرسشهای کاکیبو)
برای اینکه بتوانید فلسفهی کاکیبو را وارد زندگیتان کنید، باید بکوشید که همهی هزینههای خود را به صورت دستی (با قلم و کاغذ) یا درون سیستم (در فایل ورد یا اکسل) ثبت کنید.
توجه داشته باشید که در این فلسفهی ژاپنی، هدف این نیست صرفاً هزینهها را یادداشت کنید، دفتر را ببندید و به بقیهی کارهایتان برسید؛ بلکه هدف این است که شیوهی هزینه کردن خود را بهتر درک کنید و انگیزههای خریدی که شما را به پول خرج کردن وامیدارند، دقیقتر بشناسید.
برای اینکه بتوانید زمان بیشتری را پای دفتر کاکیبو صرف کنید، باید بکوشید که از نوشتن هزینههایتان و فکر کردن به شیوهی خریدتان بیشتر لذت ببرید. اینکه فنجانی چای یا قهوه کنار دستتان بگذارید و همزمان با فکر کردن و نوشتن بنوشید، میتوانید ایدهی خوبی باشد. حتا میتوانید یک موسیقی کلاسیک زیبا پخش کنید و حین نوشتن، لذتش را ببرید.
زندگی در جهان امروز، زندگیای سرشار از شتاب، عجله و دغدغه است. در چنین جهانی، هر چیزی که بتواند اندکی از سرعت ما بکاهد و سبب شود که کمی در مورد سبک زندگیمان تأمل کنیم، واقعاً گوهر کمیابی است که باید قدرش را بیش از پیش بدانیم.
به هر شکلی که بخواهید دفتر کاکیبوی خود را خریداری و طراحی کنید، ایرادی ندارد؛ فقط به این نکته توجه داشته باشید که باید اساس کاکیبو ثابت بماند؛ یعنی ابتدا برای هزینههایتان برنامهریزی کنید، پس از هزینه کردن، مخارج خود را بنویسید و دست آخر هم با مشاهدهی برنامهریزیها و مخارجتان، به شیوهی خرج کردنتان پی ببرید.
محاسبات کاکیبو هم خیلی آسان است. در واقع این تکنیک ژاپنی، فقط یک معادله دارد:
کل درآمد – هزینههای ثابت ضروری – پسانداز = بودجه هزینههای اختیاری (هزینههای متغیر)
برای اینکه بتوانیم اطلاعات مورد نیاز برای این معادلهی کاکیبویی را به دست آوریم، باید یک سری سوال از خودمان بپرسیم. در ادامه این پرسشها را آوردهایم و شیوهی پاسخدهی به آنها را هم مطرح کردهایم:
◀ پرسش اول:
چقدر پول برای خرج کردن دارم؟
اولین پرسشی که باید به آن پاسخ دهید این است که چقدر درآمد دارید که بتوانید خرجش کنید؟ در واقع در گام نخست باید میزان درآمد خود را محاسبه کنید تا بتوانید از دل آن میزان مخارجی که میتوانید برنامهریزی کنید را برآورد نمایید.
برای محاطبهی دقیق درآمد خود باید با خودتان روراست باشید و از هر جایی که پول وارد حسابتان میشود، بنویسید.
به عنوان مثال درآمدی از محل کارتان دریافت میکنید را با مبلغ یارانه، سود بانکی یا هر دریافتیای که دارید، بنویسید و با هم جمع کنید. شاید این ماه، چند پروژهی دورکاری هم انجام دادهاید یا دورهای برگزار کردهاید یا در محل کارتان، چند ساعتی اضافهکاری ایستادهاید. اینها را هم فراموش نکنید.
هر چقدر مبلغ درآمدتان شفافتر و دقیقتر باشد، میزان مخارجتان هم شفافتر میشود، میتوانید میزان پساندازتان را برآورد کنید و در پایان، از نظر مالی هوشمندانهتر و مدبرانهتر رفتار کنید.
وقتی مبلغ درآمدتان مشخص شد، زمان آن است که هزینههای ضروری و اساسی خود را یادداشت کنید.
قسط وام، اجارهی خانه، قبوض آب و برق، اینترنت، تلفن و گاز، هزینهی بیمه و هزینه خورد و خوراک، جزو هزینههای اساسی هستند که باید آن را از درآمد خود کسر کنید.
اکنون میتوانید خیلی دقیق و شفاف ببینید که چقدر پول برای هزینههای غیرمنتظره، خواستهها، فعالیتهای فرهنگی و پسانداز برایتان باقی میماند.
◀ پرسش دوم:
چقدر پول میخواهید پسانداز کنید؟ پرسشی برای رشد و پیشرفت مالی
پرسش دومی که در فلسفهی کاکیبو باید از خودتان بپرسید این است که چقدر پول میخواهید پسانداز کنید؟
اگر بخواهید نگاهی عادی به برنامهی مالی خود داشته باشید و بخواهید ابتدا خواستههایتان را محقق کنید و سپس باقیماندهی پولتان را پسانداز کنید، مطمئن باشید که چیزی برایتان باقی نمیماند که بخواهید بخشی از آن را پسانداز کنید.
اینجاست که پای هوش مالی به میان میآید و افراد را از یکدیگر متمایز میکند. افرادی که هوش مالی بالایی دارند، ابتدا درآمدشان را جمع میزنند، سپس هزینههای ضروری را از آن کم میکنند، در گام بعدی بخشی از پول باقیمانده را پسانداز میکنند و حالا هر چه باقی ماند، برای هزینههای فرهنگی، خواستهها و موارد غیرمنتظره خرج میکنند.
این است راهی برای پول کنار گذاشتن و روزهای سخت سال ۱۴۰۴ را آسانتر پشت سر گذاشتن!
◀ پرسش سوم:
چقدر پول خرج میکنم؟ مخارجم چقدر است؟
برای پاسخ دادن به این پرسش، باید یک برگه بردارید و درون آن، کلیهی هزینههایی که پیشبینی میکنید در روزهای آتی داشته باشید، بنویسید. وقتی این کار را انجام دادید، هزینههایی که واقعاً در طول ماه دارید را پشت همان برگه بنویسید. همین!
برنامهریزی و پیشبینی هزینههای ماهانه
در آغاز ماه، با خودتان خلوت کنید یا از سایر اعضای خانواده هم بخواهید که کنارتان بنشینند و هزینههایی که این ماه باید انجام دهید را بنویسید. سپس هر هزینهای که قرار است در روزهای آتی داشته باشید، جایی بنویسید.
هزینههای پیشبینیشده میتواند هزینهی رفتن به فروشگاه مواد غذایی، خرید لباس، هدیهها، تعطیلات، موارد اضطراری و غیره را شامل شود. قرار نیست هزینهها دقیق باشد، همین که به صورت تقریبی هم بدانید قرار است بین چه عددی تا چه عددی خرج کنید، عالی است.
حالا میتوانید در یک دفتر چهار دستهبندی «نیازها»، «خواستهها»، «محصولات فرهنگی» و «هزینههای غیرمنتظره» ایجاد کنید و هر کدام از هزینههای پیشبینیشده را در دستهی مربوط به خود بنویسید.
پیگیری مخارج
حالا در همان دفترچه یا در دفترچهای دیگر، یکیک خرجهایی که میکنید را بنویسید. دقت کنید که جزء به جزء خرجها را در آن دفتر بنویسید. حتا اگر ۱۰۰۰ تومان هم جایی خرج میکنید، بنویسید تا حساب دقیق مخارج، دستتان باشد.
سپس جدولی بکشید، دستهبندیهای «نیازها»، «خواستهها»، «محصولات فرهنگی» و «هزینههای غیرمنتظره» را ایجاد کنید و هر هزینهای که میکنید، در دستهبندی مخصوص به خودش بنویسید.
◀ چگونه میتوانم ماه آینده عملکرد مالی بهتری داشته باشم و هوشمندانهتر خرج کنم؟
حالا که پایان ماه فرارسیده است، جایی بنشینید و دفتر هزینههای پیشبینیشده و دفتر هزینههای واقعی و انجامشده را پیش روی خود قرار دهید. میتوانید از سایر اعضای خانواده هم بخواهید کنارتان بنشینند تا بتوانید عادتها و انگیزههای خرج کردن خانواده را شناسایی و تحلیل کنید.
اکنون میتوانید ببینید که چقدر طبق برنامهریزی خود حرکت کردهاید یا اگر طبق برنامه پیش نرفتهاید، میتوانید دلیلش را بررسی کنید تا بتوانید در ماه بعدی، انگیزههای خود را مدیریت نمایید و هوشمندانه خرج کنید.
دقت داشته باشید که نشست ماهانه برای مدیریت انگیزههای خرج کردن، جلسهای برای انتقاد از خودتان یا سایر اعضای خانواده نیست.
شما یکبار زندگی میکنید و نمیتوانید زمان را به عقب برگردانید. پس اگر هم جایی خرج اضافه کردهاید، فدای سرتان.
مهم این است که عادتهای خرج کردن خود را بشناسید و برای ماه بعدی، حتا اگر میتوانید یک گام به جلو بردارید و هوش مالی خود را ارتقا بدهید.
نشست ماهانهی بررسی هزینههای پیشبینیشده و هزینههای انجام شده، به شما کمک میکند که یک سری هزینههای غیرضروری که جلوی پساندازتان را میگیرد، شناسایی کنید و آنها را اندکی کاهش دهید.
هوش مالیتان رشد کرده، انگیزههایتان تحت کنترلتان درآمدهاند
و اکنون میتوانید با پسانداز بیشتر، با آسودگی خاطر بیشتری روزگار بگذرانید.
آشنایی با فلسفههای جذاب ژاپنی که در کنار سادگیشان، خیلی وقتها نجاتبخشند
در این مقاله سعی کردیم با فلسفهی ژاپنی کاکیبو که یکی از فلسفههای نسبتاً جدید این کشور کهن و زیباست، آشنا شویم و توضیحات کاملی در مورد این فلسفه و شیوهی بهکارگیری آن در زندگی روزمره ارائه دهیم.
سال ۱۴۰۴ آنگونه که اکنون به نظر میرسد، قرار است سال دشواری برای هممیهنان گرامی باشد و ما در مجموعهی سوخت جت، بر آنیم که با راهکارهای مفید، ساده و کارکردی، قدری از دشواری این سال بکاهیم و به همراهان گرامی کمک کنیم که با تغییر نگرش و افزایش آگاهی خود، این سال را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارند.
کشور ژاپن، جدای از تجهیزات الکترونیکی باکیفیت و بادوام خود، اندیشهها و فلسفههای ماندگاری هم تقدیم بشریت کردهاند. جالب است بدانید که به یاری همین اندیشهها میتوان زندگی را راحتتر و با آگاهی و آسودگی بیشتری گذراند و نتایج بهتر و ارزندهتری از خود به جا گذاشت.
ما چندی پیش مقالهای آماده کردیم و در آن ۵ فلسفهی گرانسنگ ژاپنی برای افزایش عمر و بهبود کیفیت زندگی ارائه کردیم. در صورت تمایل میتوانید وارد مقالهی ۵ فلسفه از ژاپن باستان برای علاقهمندان به داشتن عمر بالای 100 سال شوید و از مطالب آن استفاده کنید.
شما در زندگی خود برای پسانداز بیشتر و خرج کردن آگاهانه از چه روش و تکنیکی استفاده میکنید؟ آیا تجربهی پیادهسازی تکنیک کاکیبو برای پسانداز کردن را دارید؟
لطفاً نظرها و تجربیات خود در مورد ایدهی کاکیبو یا شیوهی پسانداز محبوبتان را با ما و سایر همراهان سوخت جت در بخش دیدگاهها (زیر همین مقاله) به اشتراک بگذارید.
موضوعات
دستهبندی
محتوای رایگان
اشتراک توربو
فروشگاه
حساب کاربری